چن سال پيشا، يه شبی مثّ امشب، يه دختر کوچولوی تخس آتيشپارهء چش سفيد دنيا اومد. يه دختر کوچولو که اگه دلش ميخواس، موهاشو يه وری مينداخت و دامن گل منگلی ميپوشيد و با آجر مي‌زد تو کلّهء پسر لات همساده!

اين دختر چش سفيد دم بريده، مامان مهربون و دوست داشتنی بنده اس.

تولّدت مبارک خانومچه...

از بندر لذّت ديدار دوستانم را آورده ام و شوق دميدن در نی لبکی که مرد افغانی تا بيخ در دهانش فرو کرده بود و به من فروخت. دوستانی که دلم اکنون بيشتر برايشان تنگ است و نی لبکی که چون درش بدمی، لبت را ميگزد و خارش شيرينی مي‌افتد به جانت که باز بدمی و بدمی و هيچ ماری از هيچ كجا سر بيرون نياورد دميدنت را. تشابه غريبيست ميان لذّت دميدن به اين نی لبک و ياد آوری ديدار رفقا. هر دو آزار شيرينی به جانت مي‌اندازند...

به ياد ماندنی ترين جملهء اين چند روز، براي من، همين گفتگوی کوتاه است:

- نرو جلو ديگه! پاچهء شلوارت خيس شد!

- خوب اگه خيس نشه که هيشکی نميفهمه ساحل بوديم!

بی آلايشی دوستانم نه به دريای جنوب مي‌ماند که هر روزش از روز ديگر آلوده تر است، نه به آسمانی که آبی اش را دير گاهيست از ياد برده ايم. بی آلايشی شان، بی آلايشی شان را ماند. همين. و همين است که مي‌دانم ديگر بار دلتنگشان مي‌شوم.

هوای گرم... بوی شرجی... پيرهن مشکی و عينک دودی و دمپايی لا انگشتی... گنده گوزی و گيتار و سياه سوخته های علّاف لب ساحل (واج آرايی بی منظور از گاف، گيريم نه اون "گاف"!)... پوست های سياه و پيرهن های رنگی رنگی و نخل و نقاب و کشتی و دريا و يه عالمه رفقای خوب...

دلم تنگ شده بود. خيلی... تا اطلاع ثانوی، بنده صرفاً نفس عميق خواهم کشيد.

- 10 رو ديدی؟

- اوهوم... آره... پيش دانشگاهی بودم... حالم از اين مخملباف و فيلماش به هم ميخوره...

- هوی قرمساق!!! عوضي گرفتي! اونی که واسه اش خالی ميبندی دختر همسايه تونه!

هشت تا اند. هشت تا کفتر چاهی که نمي‌دونم چرا اينجا زندگی مي‌کنن که هيچ چاهی نداره؟! هر شب مي‌نشينن بالای سايبون طبقهء آخر ساختمون. گرد و قلمبه، تپل مپل... نه لونه اي دارن نه جايی. هيچی به هيچی. نميدونم... شايد روزا از صب تا شب دنبال چاه مي‌گردن!؟ فعلاً که بيچاره ها تنها چاهی که گير آوردن، کانال کولر خالی خونه ماست که ميان توش و چَرَق چَرَق (تا تَرَق تَرَق، يا چَلَق چَلَق... يا هر جور جور ديگه‌اي) راه ميرن.

امشب هواشناسی ميگفت قراره هوا ده درجه سردتر بشه! دلم مي‌سوزه واسه کفتر چاهيا. هيشکی يه چاه بی استفاده نداره؟

بيدار شد. رادياتور شوفاژ يخ بود و اتاق سرد شده بود. سرش را برگرداند. مرد، کنارش آرام نفس مي‌کشيد. ساعتِ روی عسلی 3:45 را نشان مي‌داد. با خودش فکر کرد "کو تا صبح..." و  آرام از كنارش بلند شد. مي‌دانست مرد خسته تر از آن است که بيدار شود، ولی باز هم صدای فنرهای تخت در نيمه شب هولناک بود! بعضي شبها مي‌ترسيد همسايه ها را هم بيدار کنند...

" 4) استفاده از آسانسور پس از ساعت 12:00 شب ممنوع مي‌باشد" با خط نستعليق، قانون چهارم ساختمان بود. گيريم بدون نستعليق هم قانون چهارم بود... به زيرزمين رفت. گُر گُر نرم شوفاژخانه، آسودگی لذّت بخشي را در فضا مي‌پراکند. سکوت آزار دهندهء نيمه شب به اين زيرزمين راهی نداشت. اين شوفاژخانه براي خودش روح داشت. نه از آن روح های زشت و كوچك سفيدپوش دهان گشاد که به هيچ جا تعلّق ندارند و فقط برای ترساندن بنده های خدا ساخته شده اند. روح شوفاژخانه، روح بزرگی بود با نفس گرم که بوی لباس های پدرش را مي‌داد. به منبع گازوئيلشان نگاه کرد. خالی شده بود. مرد آن روز دو شيفت سر کار مانده بود و گازوئيل عدل همان نيمه شب بايد تمام مي‌شد!  "بگم فردا گازوئيل بخره". بلند با خودش گفت. لحظه اي خودش هم از شنيدن صداي خودش جا خورد. از پشت يکی از منبع ها گربه اي فرار كرد. "بيچاره گربهه..." خنده اش گرفت: "من که کاريت نداشتم پيشی!"

نشست روی پلّهء پاي در و زانوانش را بغل کرد. موتور ها - به جز موتور شوفاژ  خودشان که خوابِ خواب بود – گويي با چشمان شعله ور نگاهش مي‌کردند. روح موتور خانه آرام غر غر  ميکرد. "چی ميگی آقاهه؟" آرام نجوا کرد. خوشش آمد. از مزّه مزّه كردن اين حس که کسی دور و برش نيست تا صدايش را بشنود، خوشش آمد. سرش را تكيه داد به ديوار. روح شوفاژخانه، آرام در برش گرفت. بوی مرد مي‌داد و گازوئيل و خاک. آرام به گونه های زن دست کشيد... زن چشمانش را بست. حسّ غريبی بود...

در را پشت سرش آرام بست. اتاق سرد تر هم شده بود. مرد، زير پتو آرام نفس مي‌کشيد. زن زود چپيد زير پتو. پاهايش يخ كرده بودند. كف پايش را چسباند به پاي مرد. مرد خواب آلوده ناله مانندي کرد. "سردمه سعيد. گازوئيل تموم شده". زن پچ پچ کرد و آرام انقدر خودش را به طرف مرد کشيد تا پشتش به سينهء او چسبيد. آرام گفت "سردمه...". نمي‌دانست به خودش مي‌گويد يا به او. مرد، دستش را برد زير بغل زن و از حفظ، آرام بغلش کرد. "فردا... فردا گازوئيل مي‌خرم..." زير لب منّ و منّی کرد و باز خوابش برد. نفس مرد مي‌خورد پشت گردنش و مور مور خوشايندی آرام در تنش مي‌دويد. نفسش گرم بود و دستهايش هم. زن خودش را  گلوله کرد. "فردا... گازوئيل..." مرد زير لب گفت و زن نفهميد با اوست يا با خودش.

لبخند زد... چشمانش را بست و آرام خوابش برد...

ابر... بارون... سرمای تر و تازهء وسط پاييز... پاييز امسال خيلي قشنگ رسيد! با تور يه روزه رفتيم شهرستانک. اوّلش قرار بود يکی دو نفر باشيم و آخرش شديم 14 نفر پسر و دختر لات و بی سر و پا. شر و شاد... جای هر کس که دلش واسه درخت های زرد و قرمز و بارون سرد و هوای مه آلود تنگ شده، خالی. من جای يه گلّه آدم خرکيف شدم! بگذريم... خيلی چيز ها رو نميشه نوشت. نه اون تر و تازگی حفظ ميشه و نه جای اونجا بودن رو مي‌گيره.

وقت برگشتن، تو اتوبوس يه شير پاک خورده اي يه تيکّه کاغذ دست ملّت داد و گفت هر کس يه جمله با "چِشم" بنويسه و اسمش رو هم بذاره کنارش. جماعت هم که پايهء کل کل و هر و کر. يکی ادبی نوشت، يکی رمانتيک، يکی مسخره... همه جوره خلاصه.. جمله ها رو نوشتيم و داديم دست طرف. اونم بلند شد و گفت حالا جمله هر کس رو مي‌خونيم، فقط به جای "چشم" ميگيم "چيز"! ديگه جمله های چيز دار رو نمينويسم. تبديل اين جمله ها به عهدهء خودتون... (اسم های تو پرانتز هم لقب هايی اند که خودم به اين بنده های خدا دادم).

- من چشمم رو دوست دارم (عکّاس باشی)

- چشمات سياه قربانت شوم، خانه ات به کجاست مهمانت شوم (شير پير)

- چشمات قشنگن (خاله فرفری)

- ما چشم تو چشميم (چتر کبير)

- من تو کلّه پاچه اي هميشه چشم مي‌خورم (پيرمرد)

- چشم چشم دو ابرو، دماغ و دهن، يه گردو (جو دالتون)

- يه چشمم به چشمت و چشم ديگه ام تو دستته (آوريل دالتون)

- چشم آن است که خود ببويد، نه آنکه عطّار بگويد (خانوم ريزه)

مسئوليت برداشت های شما از اين فوران هنر و ادبيات، مسلّماً به عهدهء خودتونه. هيچ ارتباطی هم به تربيت خونوادگی اين قوم فريب خورده نداره...

تا سال پيش شربت فروگلوبين به صورت آزاد از خارج وارد مي‌شد. طبيعتاً قيمتش هم بالا بود. چند ماهه که دولت همين شربت رو وارد مي‌کنه و بهش سوبسيد تعلّق مي‌گيره، که خوب قيمتش تقريباً نصف شده. اين ديالوگی که مي‌خونين واقعاً چند روز پيش تو داروخانهء ما اتّفاق افتاده:

آقای تر و تميز: آقا يه شربت فروگلوبين مي‌خواستم.

اخوی كوچيكتر بنده: بفرمايين.

آ.ت.و.ت: چقد ميشه؟

ا.ك.ب: 3000 تومن.

آ.ت.و.ت: ببخشيد، قبلاً گرون تر نبود؟

ا.ك.ب: چرا، قبلاً خارجيش آزاد بود، الان اينا سوبسيد دارن.

آ.ت.و.ت ]در حال بر انداز کردن بطری[ : ببخشيد، من اينو واسه بچّه مي‌خوام ها! سوبسيدش واسه بچّه ضرر نداره؟!

ا.ك.ب ]در حالي كه مي‌خواد از خنده جر بخوره ولي جلو خودشو مي‌گيره[ : نخير. ضرر نداره. تازه واسه باباي بچّه خيلی هم خوبه!

آقاي تر و تميز شربتو خريد رفت. ولی فکر نکنم آخرشم گرفته باشه که سوبسيد شربت واسه كجاي بابای بچّه مفيده؟

ناموساً خيلی مملکت باحالی داريم! اين يارو رئيس جمهور واقعاً انگار حاليش نيس کجاس! هيشکی هم نيس اين بابا رو از برق بکشه! ديگه رسماً تپّهء نريده باقی نذاشته... تموم مملکت بسيج شدن رو تپّه های آقا اسکی ميرن که صاف و صوف شه، هنوز قبليه صاف نشده، يه جفت شيش ديگه رو ميکنه! آخه لامصّب تو نميتونی جلوي اون دهن گشادتو بگيری حرف نزنی؟! حالا يه زمونی گفتيم اسرائيل بايد از جغرافيای دنيا حذف بشه، تو بايد الان همچين مزخرفی رو غرغره کنی؟! حالا جالب تر از همه اينه که خود رئيس تشکيلات فلسطينی ها اوّلين کسی بود که قيف ورداشت، تِر زد تو دهن اين يارو. خيلی راحت گفته ما نميخوايم اسرائيل از نقشه حذف بشه، ما فقط ميخوايم فلسطين به نقشه اضافه بشه. به قول يكي از بچّه ها "بفرما. ديدی؟ حالا بخور!"

واقعاً حتّی يه آدم با بهرهء هوشی قد درخت هم حرف هايی رو که اين بابا زد نميزنه. خدا آخر و عاقبت مملکتو به خير کنه.

 آمّين...

بيست و چهار ساعت است که نخوابيده ام. بيمار... شرح حال... دارو... بخش... بيمار... چرخهء بی پايان عيب و علّت. نور روز هشياری کاذبی به ام داده است، ولی هيچ چيز از سطح مغزم پيشتر نمي‌رود. صدا ها، رنگ ها و بو هايی که اينجا از هر جای ديگر انگار بيشترند، به مهی مي‌مانند که دور اعصابت را گرفته. حرف مي‌زنی، دستور مي‌نويسی، نبض مي‌گيری و همه و همه، هيچ...

آمپول مرد را زده اند و خوابيده است. دو حملهء قلبی را گذرانده. کارگر كارخانه بايد باشد. از دست هايش  پيداست. بزرگند و زبر. انگشتانش به انگشت شمردن پول و ترق ترق چرتکه نمي‌ماند. هر که هست، ديگر  خوابيده. ديشب التماس مي‌کرد که جايش را عوض کنند. هذيان ميگفت و توهّم مي‌ديد. موجودی خيالی، بختک مانندی که روی سينه اش مي‌نشست و مي‌خواست خفه اش کند. مرد بيچاره... بد جور ترسيده بود...

*

مي‌ترسم... مي‌ترسم! مي‌آيد و مي‌نشيند آن گوشه و با آن چشم هايش خيره خيره نگاهم مي‌کند... چشم هايش پلک  ندارند... انگار که همين الان از حدقه مي‌زنند بيرون! تخم چشم هايش زرد است و نمناک و  زشت... با آن پاهای کوچک و دست های دراز از تخت، از همين پايهء تخت مي‌آيد بالا مي‌نشيند روی سينه ام و انگشت هايش را می اندازد دور گردنم! مي‌ترسم... مي‌ترسم! خفه ام مي‌کند... اگر پرستار نيامده بود، خفه ام کرده بود! تنهايم نگذاريد!  شما را به خدا... به ابوالفضل مي‌کُشدم... بوی شاش مي‌دهد! مي‌ترسم از چشم هايش... مي‌ترسم!

*

دوباره حملهء قلبی. در بيست و چهار ساعت سه بار سکتهء ناقص کرده و باز برش گردانده اند. مرد بينوا چنان از قاتل خيالی ‌اش حرف مي‌زند که باورت مي‌شود آن گوشه، کنار در، موجودی نشسته با چشم های وق  زدهء بی پلک و زرد و دست های دراز و پاهای کوتاه... آمپولش را زده اند و خوابيده است. چقدر دلم مي‌خواست  جای او بودم. مي‌خوابيدم. اين سنگينی بی حدّ و حصر همه چيز، طاقت مي‌خواهد طاقت آوردنش...

*

آمدم خانه... زنم دم در بود... گفت برادرش رعنا را برده سر خيابان که بستنی بخرند و برگردند...  ظهر شده بود و هنوز برنگشته بودند... مرد عزب! رعنا 9 سالش است...  فرستادمش تو... نشستم منتظر... از سر كوچه آمد با دايی اش... برايش عروسک خريده بود پدرسگ بی‌ناموس...  قدغن کرده بودم پا به خانه ام نگذارد... مي‌دانستم به بچّه ام نظر دارد... بی‌ناموس... زدم توی  گوشش... دختر مرا! من! يعقوب! کجا سر بلند کنم خدايا... گلويش را گرفتم... مي‌کشتمش... مردم  ريختند... در رفت... خدايا! دختر من!... در بردندش بيشرف را! خدايا اين لکّهء ننگ را کجا ببرم... کلاه قرمساقی سر بگذارم!؟... توي اتاق بود... گيسش را چنگه کردم... زنم به پايم افتاد... لگد مي‌زدم... دندانش شکست... پايم خونی شد... جيغ مي‌کشيد رعنا... مادرش را بيرون کردم... با لگد... با مشت... التماس مي‌کرد... برگشتم توی اتاق... کز کرده بود آن گوشه، کنار بخاری... گلويش را گرفتم... دست هايم را گرفته بود... چشم هايش... چشم هايش... فشار دادم... فشار... خودش را خيس کرد بچّه... افتاد... افتاد... ديگر زنم التماس نکرد... کشاندمش توی کوچه... مردُم! اين هم لکّهء ننگ! پاکِ پاک!... پاکِ پاک... سينه ام تير كشيد... افتادم...

*

کاری ندارم چی ميگی. بشين و قيافه‌ات رو کج کن که "گوگوش رو چه به خوندن اين چيزا؟! آهنگ قديمياش قشنگ تر بودن..."

آره رفيق... واسهء تو همون بهتر که بشينی و با آهنگای قديميش نوستالژی کپک زده ات رو اينور و اونور کنی و بت سياسی و اجتماعی ات فلان معتاد باشه که سالی سی بار تو دونه دونهء کنسرتاش اعلام مي‌کنه ک‍‍‍‍ه "من ترک کردم!".

آره رفيق. منم آهنگای قديمی گوگوش رو دوست دارم... ولی واسهء من، خيلی با ارزشه وقتی مي‌بينم حالا که "چی" خوندن و "چه جوری" خوندنش دست خودشه، از حق و حقوق هم جنسای خودش مي‌خونه. چنين زنی، هر کی باشه و هر جا باشه، واسه من خيلی محترم تر از اون پتياره‌اس که قدّ خر پيره سنّشه و هنوز عر مي‌زنه هوووووووووَس!

وقتی که دستای باد

قفس مرغ گرفتارو شکست

شوق پروازو نداشت

وقتی که چلچله ها

خبر فصل بهارو ميدادن

عشق آوازو نداشت

ديگه آسمون براش فرقی با قفس نداشت

واسه پرواز بلند تو پرش هوس نداشت

شوق پرواز توی ابرا سوی جنگلای دور

ديگه رفته از خيال اون پرندهء صبور...

                                                               - فريدون فروغی

آقا ما امروز اومديم يه خورده افهء فيلسوف بودن به خودمون بگيريم، ظرف شيکر رو از جلومون برداشتن که بيشتر نخوريم...

قضيه از اون روزی شروع شد که چراغ اتاقم سوخت، و من به دليل تنبلی مفرط (تنبلی؟! نه!!! من کارای مهم داشتم فقط... وگرنه تنبلی چيه؟!) به جای لامپ سوخته، لامپ اتاق خواهر کوچيکترم رو کندم و به جای لامپ اتاق خودم گذاشتم. (آبجی ما خوابگاهه. لامپ مي‌خواد چيکار!؟)

خلاصه، امروز اين ديالوگ تو خونه رد و بدل شد:

(مادرم): [...] جان تو رو خدا واسه اين اتاق يه لامپ بخر! من هی ميام كليد اين لامپو ميزنم باز مي‌بينم خاموشه اعصابم خورد ميشه!

(من): عزيزم کاری نداره! هر دفعه خيال کن اون کليدو واسه خاموش كردنش زدي! اين طوری اعصابتم خورد نميشه! (از اينجا به بعد شير پير فيلسوف مي‌شود) اصولاً وقتی کاری خارج از قدرت توه، يا بايد به قضا و قدر الهی ربطش بدی، يا به خودت تلقين کنی که اون کار مطابق ميلت بوده. طبيعتاً قضا و قدر الهی اون چراغو خاموش نکرده، بنا بر اين تصوّر کن که تو خودت با رضا و رغبت خاموشش كردي. اين طوری تازه کلّی با خودت هم حال مي‌کنی! (يکی منو از برق بکشه!)

(مادرم، با نوعی پوزخند منحصر به فرد): ميدونی [...] جان، تو يه من سنجد مي‌خوای، با يه خورده نخ ماهيگيری. سنجدا رو بخوری که [...] هم بکشه، بعدشم با نخ ماهيگيری بدوزيش که ديگه اين طوری گشاد نشه. (طبيعتاً اينجا بنده از برق کشيده شدم!)

(من، با حالت يه سرخوردهء اجتماع): ............... (چيه!؟ انتظار دارين وقتی ماتحتمو ميخوان با نخ ماهيگيری بدوزن نطق فلسفی هم بکنم، نه؟!)